ΤΟΠΙΚΟΙ ΤΡΟΠΙΚΟΙ
του φωνητικού συνόλου Πλειάδες
Αθήνα, δεκαετία του 1920. Ο Alexandro Jorge de Carvalho de Polites - “μονάκριβη” τον φώναζαν πίσω από την πλάτη του- εκδιώκεται από την πατρική εστία και αποκληρώνεται από τον πατέρα του, πατριάρχη της ελληνικής λαογραφίας Νικόλαο Γ.
Πολίτη. Πριν φύγει, παίρνει μαζί του δυο πουγκιά χρυσές λίρες και έναν φάκελο με τις “Απόκρυφες Εκλογές από τα Τραγούδια του Ελληνικού Λαού” - μια ανθολογία πουστιάς και ολολυγμού που ο Ν.Γ. Πολίτης είχε ματαίως φροντίσει να κρύψει. Ο γιος έχει πια
φτάσει στους Τροπικούς, όταν έρχεται το μήνυμα “ο πατέρας πεθαίνει, γύρνα πίσω”. Είναι Πάσχα όταν φτάνουν. Αυτός και η ενοχή του. Και ακούγονται ξανά εκείνα τα τραγούδια, που δεν είχαν φτάσει σε αυτί ανθρώπου γιατί έμειναν κλεισμένα σε ντουλάπες και σώματα που δεν υπάρχουν πια.
Τι όμως περιείχαν τα τραγούδια αυτού του χειρογράφου και γιατί, στην ιστορία μας, ο Ν.Γ. Πολίτης θέλησε τόσο να τα αποσιωπήσει; Τα κείμενα του απόκρυφου αρχείου λεν: για τους Αγγελοκαμωμένους, για τους συντρόφους που θρηνούνται σα νυφούλες, για
όσους.ες μπορούν να σπείρουνε τη θάλασσα, για όσους.ες γίνονται η Δύση μας και η Ανατολή. Για τον κήπο της Αντρονίκης και της Αντριανής, για τα παράνομα φιλιά των απογόνων κάτω από τη μητρική ρεικιά, για τον κήπο του πατρικού στις φλόγες. Για τη
φωτιά στο καλύβι των Λυγερών. Για τις δυο νύφες που στον ουρανό σέρνουν νυφιάτικο. Για τον βοσκό που το ποτάμι μεταμόρφωσε σε βοσκοπούλα. Κι ακόμη: για τον νου που καρναβαλίζει όταν σε σπέρνει άντρας, για έναν άη Γιώργη δράκο που σε βγάζει από τη
μέση, για την άκληρη μονάκριβη που επιστρέφει, Πάσχα, στο Χωριό. Λεν: για τον άμβωνα και για την πίστα, για τη φωνή ακροθαλασσιά, για γλώσσα γάλα, languelait, luna de miel, σελήνη μέλι, για το χαράμ, το χατζ, το χραμ. Και για τον έρωτά τους που ήταν: πήγαινε όσο θέλεις στο αλλού. εγώ θα είμαι εδώ.
Παραδοσιακοί και σύγχρονοι ποιητικοί τρόποι, δημοτικά τραγούδια και ετυμολογικοί αυτοσχεδιασμοί, ολολυγμός και δεκαπεντασύλλαβος, πατέρας και γιος, ούτε πατέρας πια ούτε γιος, συνομιλούν σε μία παράσταση γύρω από την απαγορευμένη επιθυμία, το φύλο ως γίγνεσθαι και μεταμόρφωση, το θρήνο των απένθητων ζωών. Επινοώντας έναν τόπο
–και πολλούς παλιούς και νέους τρόπους– για να ακουστούν οι ιστορίες που δεν χώρεσαν στην Ιστορία. Να ξαναπάρουν σάρκα και οστά πράξεις που θεωρήθηκαν ανήκουστες –μα δε σταμάτησαν να μας στοιχειώνουν. Και ίσως για αυτό αναδύονται ξανά, σαν
μπάμπουσκες, η μια μέσα απ’ την άλλη, με μακρινή τους πρόγονο τη Σεχραζάντ. Και ίσως για αυτό το να τις ξαναπούμε σήμερα –που πάλι τραγουδάμε ενώ μας πυροβολούν τα πόδια–είναι ζήτημα θανάτου και ζωής.
Μάριος Χατζηπροκοπίου
Κορίνα Βασιλειάδου
