Η Μαρία Δώρα Λέων είναι μια νέα ηθοποιός που κάνει το θεατρικό της ντεμπούτο στον ρόλο της Αδέλας στο εμβληματικό έργο του Federico Garcia Lorca, “Το σπίτι της Μπερνάρντα Άλμπα“, που παίζεται στον Τεχνοχώρο Εργοτάξιον. Με αφορμή την παράσταση, μιλάμε μαζί της για την εμπειρία της, τις προκλήσεις που αντιμετώπισε και τα όνειρά της για το μέλλον.
Συνέντευξη στον Ανδρέα Σταματόπουλο
Μαρία Δώρα, καταρχάς, συγχαρητήρια για την πρώτη σου θεατρική παράσταση! Πώς νιώθεις που κάνεις το ντεμπούτο σου με έναν τόσο απαιτητικό ρόλο;
Σας ευχαριστώ πολύ για τα καλά σας λόγια και για την παρουσία σας στο “σπίτι μας”! Είναι ένα πολύ σημαντικό και συναρπαστικό βήμα για μένα. Η δασκάλα μου και σκηνοθέτιδα του έργου, η Έφη Μεράβογλου, με πίστεψε και μου έδωσε την ευκαιρία να δοκιμαστώ σε έναν ρόλο που ήταν πραγματική πρόκληση για μένα. Έπρεπε να “ανακαλύψω” τον χαρακτήρα της Αδέλας και να τον φέρω στη σκηνή με τον πιο αυθεντικό τρόπο, προσπαθώντας να παραμείνω πιστή στον χαρακτήρα, χωρίς να επιτρέψω να φανεί η Μαρία-Δώρα. Κάθε παράσταση είναι μια διαδικασία συνεχούς ανακάλυψης και εξέλιξης για μένα.
Συνέντευξη με τη Μαρία Δώρα Λέων
Πώς αποφάσισες να γίνεις ηθοποιός; Ήταν πάντα ένα όνειρο για σένα ή προέκυψε στην πορεία;
Από μικρή θυμάμαι τον εαυτό μου να παίζω ρόλους. Στην αρχή, ήταν απλές μιμήσεις και αντιγραφές ανθρώπων που με εντυπωσίαζαν, μπροστά στον καθρέφτη – το θεωρούσα παιχνίδι και δεν το χόρταινα. Αργότερα, συνειδητοποίησα ότι έτσι μπορώ να κάνω τους ανθρώπους να γελάνε, και αυτό με έκανε να το θέλω ακόμα περισσότερο.
Όσο περνούσαν τα χρόνια, το όνειρο της υποκριτικής πάντα υπήρχε στο πίσω μέρος του μυαλού μου, αλλά είχα πολύ άγχος για να εκτεθώ μπροστά σε κοινό. Επίσης, πίστευα πως είχα χάσει την ευκαιρία μου, καθώς ήδη είχα ολοκληρώσει τις σπουδές μου και εργαζόμουν στον ιδιωτικό τομέα. Σκεφτόμουν πως δεν θα μπορούσα να το συνδυάσω. Αλλά κάποια στιγμή, το “θέλω” μου για την υποκριτική έγινε πιο δυνατό από το άγχος και τις αμφιβολίες μου, και έτσι βρέθηκα στο 92 ArtSchool, και από εκεί ξεκίνησε αυτό το υπέροχο ταξίδι.
Τι σε τράβηξε στον ρόλο της Αδέλας και πώς προσέγγισες την ερμηνεία της;
Αυτό που με τράβηξε στην Αδέλα είναι ο βαθύς της πόθος για ζωή, παρά το γεγονός ότι γύρω της υπάρχει μόνο καταπίεση και θάνατος. Βλέπει τη δική της μοίρα στα πρόσωπα της οικογένειας της και αρνείται να ακολουθήσει αυτή την πορεία αλλά θέλει να χαράξει την δική της, με όποιο κόστος. Με αυτή την επιλογή της, μέσα της ξέρει ότι έχει μόνο τον εαυτό της για να στηριχτεί. Αυτός ο εσωτερικός αγώνας και η ανάγκη για ελευθερία με ώθησε να μπω στην ψυχολογία του ρόλου.
Πριν ξεκινήσω να “ψάχνω” την Αδέλα, διάβασα το έργο πολλές φορές καθώς κάθε φορά ανακάλυπτα κάποιο νέο στοιχείο. Παράλληλα, έκανα έρευνα για την Ισπανία του 1936, την εποχή στην οποία διαδραματίζεται το έργο, για να καταλάβω καλύτερα τον τρόπο ζωής των γυναικών εκεί, τα ήθη και τα έθιμά τους. Βοήθησε και το γεγονός ότι έχω μεγαλώσει στην επαρχία, οπότε μπόρεσα να ανακαλέσω εικόνες από εκεί και να καταλάβω καλύτερα τη ζωή σε μια κλειστή κοινωνία. Από εκεί και έπειτα, ξεκίνησα να φτιάχνω το βιογραφικό της Αδέλας, ακολουθώντας την “method acting” που διδαχθήκαμε στο 92 ArtSchool, και αυτό έδωσε νέα διάσταση στον ρόλο. Συνέντευξη με τη Μαρία Δώρα Λέων
Το έργο του Λόρκα έχει έντονα κοινωνικά και συναισθηματικά μηνύματα. Πώς ένιωσες όταν διάβασες για πρώτη φορά το κείμενο;
Παρόλο που είχα ήδη δει την παράσταση πριν από κάποια χρόνια και γνώριζα την ιστορία, όταν διάβασα το κείμενο για πρώτη φορά δεν μπόρεσα να συγκρατήσω τα δάκρυά μου. Μάλιστα, ήταν οι πρώτες ώρες που είχα το κείμενο στα χέρια μου και, από την ανυπομονησία μου, το διάβαζα μέσα στο μετρό και τον ηλεκτρικό. Η γραφή του Λόρκα είναι τόσο δυνατή και γεμάτη εικόνες που σε μαγεύει, σε αγγίζει βαθιά. Έχει μια μοναδική ικανότητα να κρύβει νοήματα σε κάθε λέξη και κάθε σκηνή, και το έργο σίγουρα δεν μένει μόνο σε αυτό που φαίνεται.
Υπήρξαν στιγμές στις πρόβες που δυσκολεύτηκες; Αν ναι, πώς τις αντιμετώπισες;
Ναι φυσικά. Για μένα οι πιο απαιτητικές στιγμές είναι οι εσωτερικές, εκείνες που τα μάτια και το σώμα μιλούν, αλλά όχι το στόμα. Η πραγματική δυσκολία είναι στην απλότητα, να νιώσω τα λόγια, να αφουγκραστώ την ατμόσφαιρα γύρω μου, ώστε όλη η παρουσία μου να μην “υποκρίνεται” αλλά να νιώθει. Για να το πετύχω αυτό, να είμαι πραγματικά “στο τώρα” , δημιουργώ εικόνες, δεν υπάρχει το κείμενο στο μυαλό μου αλλά οι σκέψεις της Αδέλας. Και σε αυτο φυσικά βοηθάει πολύ η ομάδα καθώς είμαστε όλες μαζί σε αυτό ταξίδι. Η ενέργεια τους με κρατά στη στιγμή.
Είναι η πρώτη σου φορά στη σκηνή. Πώς είναι να συνεργάζεσαι με πιο έμπειρους ηθοποιούς και τι έχεις μάθει από αυτούς;
Νιώθω πραγματικά πολύ τυχερή που η πρώτη μου επαγγελματική εμπειρία είναι με αυτή την ομάδα. Νιώθω ότι εξελίσσομαι συνεχώς μαζί τους. Η φυσικότητά τους πάνω στη σκηνή, ο ήχος της φωνής τους που βγαίνει από βαθιά μέσα τους και το άγγιγμά τους είναι τόσο αυθεντικά και αληθινά. Είναι συναρπαστικό το πόσο έχουν κατανοήσει και εμβαθύνει στους χαρακτήρες τους, χωρις να τους κατακρίνουν. Υπηρετούν το έργο με απόλυτη αφοσίωση και αφήνονται σε αυτό. Εκείνο που με συγκινεί περισσότερο είναι τα μάτια τους – πραγματικά πετάνε σπίθες! Από εκεί αντλώ συναίσθημα και εικόνες σε κάθε σκηνή. Όταν πλέον διαβάζω το έργο, ακούω τις φωνές τους να ζωντανεύουν στο μυαλό μου.
Ο χαρακτήρας της Αδέλας είναι γεμάτος πάθος και επαναστατικότητα. Νιώθεις ότι έχεις κοινά στοιχεία με εκείνη;
Η Αδέλα βρίσκει τη δύναμη να αψηφήσει όσα για τις υπόλοιπες αδελφές της είναι δεδομένα και απαράλλαχτα, και να επαναστατήσει. Νιώθω ότι στο πρόσωπό της αποτυπώνεται η δύναμη που έχουμε όλοι μέσα μας, να αμφισβητούμε, να επαναστατούμε και να αναζητούμε την ελευθερία μας. Ο χαρακτήρας της εκφράζει την ανυποχώρητη θέληση για αυτονομία.
Αν μοιάζω με την Αδέλα; Σίγουρα βρίσκω κοινά στοιχεία. Όπως εκείνη, ζω τα συναισθήματα με ένταση και πάθος, όμως προσπαθώ πάντα να βρίσκω μια ισορροπία. Η Αδέλα είναι σαν οδοστρωτήρας, δε σταματά μπροστά σε τίποτα για να διεκδικήσει όσα θεωρεί ότι της ανήκουν. Εκείνη έχει τον εαυτό της ως σύμμαχο σε αυτή την πορεία, ενώ εγώ συχνά βρίσκω τον εαυτό μου να αναμετριέται με τις εσωτερικές μου αμφιβολίες.
Όσον αφορά την επαναστατικότητα, αναγνωρίζω και εκεί ομοιότητες. Όπως η Αδέλα, έχω καταφέρει να αμφισβητήσω όσα θεωρούσα δεδομένα στη ζωή μου και να διεκδικήσω τα θέλω μου. Σιγά-σιγά, βρήκα τη δύναμή μου, αναγνωρίζοντας έτσι τις δυσκολίες αλλά και την αξία της προσωπικής επανάστασης.
Η παράσταση συνεχίζεται με μεγάλη επιτυχία για 6η χρονιά. Ποιο είναι το μυστικό της επιτυχίας;
Η απάντησή μου έχει σκοπιά και ως θεατής και ως ηθοποιός, καθώς είχα την ευκαιρία να δω την παράσταση πριν από μερικά χρόνια.Το έργο αρχικά από μόνο του κερδίζει, γιατί είναι διαχρονικό και μιλάει για θεματικές που είναι πάντα επίκαιρες.
Η παράσταση, μέσω του σκηνικού, περνά στον θεατή την αίσθηση του εγκλεισμού και ταυτόχρονα δημιουργεί την αίσθηση ότι παρακολουθείς κρυφά από την “κλειδαρότρυπα”. Είναι σαν να βλέπεις μια οικογένεια μέσα από το κλειστό της κόσμο, με τον ίδιο τρόπο που ο Λόρκα παρακολουθούσε την πραγματική οικογένεια που ενέπνευσε το έργο του.
Από την άλλη, στην ομάδα μας την Mariposa, υπο την καθοδήγηση της Έφης, υπάρχει εμπιστοσύνη, σεβασμός μεταξύ μας και ελευθερία να δημιουργήσουμε και να αναδείξουμε τα συναισθήματα των ρόλων μας με αυθεντικότητα. Αυτό το δέσιμο θεωρώ πως κρατά την παράσταση ζωντανή και φρέσκια για 6η χρονιά
Ποια ήταν η πιο έντονη στιγμή σου μέχρι τώρα στην προετοιμασία ή την παράσταση;
Υπάρχει μία συγκεκριμένη σκηνή που με ταράζει και με φοβίζει ακόμα σε κάθε παράσταση. Είναι η στιγμή που η Αδέλα, μαθαίνοντας για τη μοίρα μιας άλλης γυναίκας και βλέποντας την αντίδραση της οικογένειάς της, συνειδητοποιεί ότι δεν θα έχει κανέναν στο πλευρό της. Δεν υπάρχει γυρισμός με τις επιλογές που έχει κάνει. Αυτή η σκηνή απαιτεί να αφεθώ τελείως στον πόνο της, να επιτρέψω στο συναίσθημα να κυριεύσει όλο μου το είναι. Είναι μία πολύ εσωτερική στιγμή και, για τους πολύ παρατηρητικούς, αποκαλύπτεται κάτι σημαντικό για την ιστορία εκεί. Σε αυτή τη σκηνή το μυαλό μου κατακλύζεται από έντονες εικόνες και σκέψεις που με κρατούν “in the moment”. Αλλά πάντα έχω αυτό το φόβο μήπως η Μαρία-Δώρα “πεταχτεί” μπροστά και αρχίσει να κρίνει την Αδέλα. Μετά από κάθε παράσταση, συνεχίζω να σκέφτομαι αυτή τη σκηνή.
Αν μπορούσες να παίξεις οποιονδήποτε άλλον ρόλο στο θέατρο, ποιος θα ήταν και πώς φαντάζεσαι τον εαυτό σου σε πέντε χρόνια; Υπάρχουν συγκεκριμένα έργα που θα ήθελες να συμμετάσχεις;
Είμαι μεγάλη φαν των έργων των Ρέππα/Παπαθανασίου και πολλές φορές έχω πει, ίσως και με αρκετό χιούμορ, ότι θα ήθελα πολύ να συμμετάσχω σε κάποιο έργο τους ή σε έργο παρόμοιου είδους. Μου αρέσει πολύ να τσαλακώνομαι, το κάνω με χαρά και ευκολία. Όμως, παρατηρώ ότι ίσως αυτή να είναι η “ζώνη ασφαλείας” μου, εκεί όπου νιώθω άνετα, αλλά και όπου κάπως “κρύβομαι”.
Η αλήθεια είναι ότι δεν κάνω μακροπρόθεσμα σχέδια, γιατί η ζωή και οι εξελίξεις μας προλαβαίνουν πάντα. Προσπαθώ να εστιάζω στο τώρα και να κάνω το καλύτερο δυνατό με ό,τι έχω μπροστά μου. Όμως, ο στόχος μου για τα επόμενα χρόνια είναι το θέατρο να συνεχίσει να είναι κομμάτι της ζωής μου, να πειραματιστώ με διαφορετικά θεατρικά είδη και να συνεχίσω να εξελίσσομαι μέσα από αυτές τις προκλήσεις.
Τέλος, τι θα έλεγες σε ένα νέο άτομο που θέλει να ασχοληθεί με την υποκριτική αλλά διστάζει να κάνει το πρώτο βήμα;
Θα χρησιμοποιήσω μια συμβουλή, ενός εκ των καλύτερών μου φίλων, που με συντροφεύει τα τελευταία χρόνια: “Αν τολμήσεις να βγεις από τη ζώνη ασφαλείας σου, σου υπόσχομαι ότι σε περιμένουν πολλά όμορφα πράγματα εκεί έξω.”
Η ανασφάλεια είναι μέρος της διαδικασίας. Το πρώτο βήμα μπορεί να είναι τρομακτικό, αλλά μόλις το κάνουμε, η ζωή μας αποκαλύπτει τις δυνατότητές μας!
Σε ευχαριστώ πολύ, Μαρία Δώρα, για αυτή την όμορφη κουβέντα! Σου ευχόμαι καλή επιτυχία στην παράσταση και στην πορεία σου στο θέατρο!
Σας ευχαριστώ πολύ! Ήταν μια πραγματικά όμορφη κουβέντα και εκτιμώ πολύ την υποσστήριξή σας. Καλή συνέχεια και σε εσάς, και σας εύχομαι ό,τι καλύτερο για τη δουλειά σας!
